20:00 Michał Libera/Barbara Kinga Majewska

Michał Libera / Barbara Kinga Majewska – Odma – Kinoteatr Zdrowie (ul.Główna 36)

Wokół kina

Tableau vivant, film dla ucha i kanalizowanie energii

Kurator: Michał Libera

Kino jako budynek i kino jako sztuka. Być może też kino jako idea a przynajmniej jako forma abstrakcyjnej narracji wyrastająca ponad ruchomy obraz czy obraz z dźwiękiem. Kino jako miejsce i kino jako przestrzeń. Kino w ramach festiwalu muzyki eksperymentalnej. Kino jako punkt na mapie Sokołowska z charakterystycznymi podcieniami oraz napisem „Zdrowie”. Wokół z kolei jako przyimek oznaczający krążenie w przestrzeniach tych wszystkich tropów, też naprowadzający na emancypację praktyk artystycznych mających swe źródło w historii dziesiątej muzy. Wokół także jako określenie odnoszące się do topografii miasta, jego historii, odsyłające do czasu „przed” i „po” tego wydarzenia jakim jest historia kina, ale też wokół, które rozbija kierunkowość projekcji filmowej na ekran kinowy.

Innymi słowy „Wokół kina” to program trzech luźno ze sobą powiązanych wydarzeń oscylujących wokół tych wszystkich znaczeń słów „kino” i „wokół”. Na ich wspólny mianownik składa się to, iż są częścią festiwalu muzycznego oraz że odbędą się w tym samym budynku Kinoteatru Zdrowie. Będą więc wszystkie swego rodzaju hołdem dla miejsca a także wielowątkowej historii pozycjonowania dźwięku w filmie. Razem zaś mają się złożyć na postrzępioną i niesystematyczną opowieść o peryferiach kina – obszarach, które być może formują autonomiczne dziedziny sztuki. Chronologicznie rzecz biorąc, pierwszą z tych dziedzin może być modne pod koniec XIX wieku tableau vivant, które w ramach Sanatorium Dźwięku zyska swą XXI-wieczną, udźwiękowioną inkarnację opracowaną przez Barbarę Kingę Majewską. Kino dźwiękowe, kino dla ucha czy muzyka do nieistniejących filmow to tylko niektóre z określeń przybliżających ideę muzyki, która próbuje wypełnić samą sobą audiowizualne doświadczenie filmu. Idea ta ma historię już niemal stuletnią, a niekóre z jej wątków z pewnością będą pobrzmiewać w występie imitatora dźwięków, Henryka Zastróżnego i artysty Łukasza Jastrubczaka. Występ Inconsolable Ghost wreszcie można rozumieć jako okultystyczną wersję kina rozszerzonego, doświadczenie audiowizualne, w którym dźwięk nie jest sprowadzany do usłużnego towarzysza obrazu a ten ostatni z kolei nie jest ograniczony ramami ekranu kinowego. Sami członkowie zespołu eksplorując budynki kin podejmują się nawiązania kontaktu z duchami.

Odma

Michał Libera – kompozycja, libretto, nagrania

Barbara Kiga Majewska – kompozycja, opracowanie tableau vivant, głos

Gerard Lebik – sound design

Tableau vivant oznacza dosłownie „żywy obraz”. Pod koniec XIX wieku oznaczało także szczególny rodzaj sztuki, która sprowadzała się do wystawiania scenek rodzajowych przez aktorów, których zadaniem (oczywiście niemożliwym do pełnej realizacji) było pozostawać w bezruchu w ustalonych pozycjach. Wielu historyków sztuki widzi w tableaux vivants prefigurację kina – nie tylko dlatego, że wczesne filmy odwoływały się do podobnych scenek rodzajowych, ale także dlatego, że w tableaux vivants żywe postaci trwające w bezruchu budowały monumentalne sceny przed publicznością świadomą tego, jak krucha jest ich iluzoryczność. „Odma” odnosi się do tych wątków niebezpośrednio. Będzie udźwiękowionym tableau vivant stworzonym na podstawie ostatniego ukończonego opowiadania Franza Kafki pt. „Śpiewaczka Józefina czyli Naród myszy”. Pisarz tworzył je podczas pobytu w sanatorium, sam będąc w terminalnym stadium rozwoju gruźlicy krtani oraz doświadczając zaawansowanej odmy opłucnowej, w momencie, gdy ból nie pozwalał mu ani mówić, ani jeść doprowadzając w końcu  do śmierci głodowej. Opowiadanie posłuży za dźwiękową oś dramaturgiczną tableau vivant odnoszącego się do dwóch fotografii z sanatoriów specjalizujących się w leczeniu gruźlicy. Pierwsza z nich przedstawia pacjentów zażywających tzw. „luftkur” a więc kurację powietrzem – codzienny, trwający kilka godzin rytuał sanatoryjny będący niczym innym niż oddychaniem świeżym, górskim powietrzem, które miało leczyć. Na drugiej fotografii widnieje kobieta poddająca się helioterapii – zabiegowi polegającemu na wprowadzaniu promieni słonecznych do zainfekowanej przez gruźlicę krtani za pomocą układu luster.

 

Majewska Libera_Odma